Ara

Bu bölümde sistem içerisindeki makaleler arasında arama yapabilirsiniz.

Dergi Kimliği

Online ISSN (İngilizce)
1305-3124

Basılı ISSN (Türkçe)
1300-5251

Online ISSN (Türkçe)
1305-3132

Kuruluş
1993

Editör
Cihat Şen

Yardımcı Editörler
Murat Yayla, Oluş Api

İlk Trimester Uterin Arter Doppleri: Mesane Dolu ya da Boş Farkeder mi?

Aysegul Ozel, Cihat Şen

Künye

İlk Trimester Uterin Arter Doppleri: Mesane Dolu ya da Boş Farkeder mi?. Perinatoloji Dergisi 2019;27(3):- DOI: 10.2399/prn.19.0273001

Yazar Bilgileri

Aysegul Ozel,
Cihat Şen

  1. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Istanbul TR
Yazışma Adresi

Aysegul Ozel, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Istanbul TR, ozelaysegul@hotmail.com

Yayın Geçmişi

Gönderilme Tarihi: 04 Ekim 2019

Kabul Edilme Tarihi: 21 Ekim 2019

Erken Baskı Tarihi: 21 Ekim 2019

Çıkar Çakışması

Çıkar çakışması bulunmadığı belirtilmiştir.

Amaç
İlk trimester taramasında mesanenin dolu olma durumunun uterin arter Doppler parametrelerine etkisini araştırmayı amaçladık.
Yöntem
Prospektif olarak dizayn edilmiş bu çalışmaya kliniğimize ilk trimester anöploidi taraması için başvuran 51 gebe katıldı. Bilateral uterin arter Doppler değişkenleri ilk olarak mesane dolu iken ölçüldü. İkinci ölçüm ise mesanenin hemen boşaltılmasını takiben aynı klinisyen tarafından yapıldı.
Bulgular
Hastaların ortalama gebelik haftası 12.5±0.7 olarak bulundu. Dolu mesane ile birlikte ortalama uterin arter pulsatilite indeksi (UtA PI), sağ ve sol her iki tarafta da 1.80±0.65 olarak bulundu. Boş mesane ile birlikte yapılan ölçümde  ortalama UtA PI sol tarafta 1.77±0.58, sağ tarafta 1.71±0.59 olarak bulundu ( sırasıyla ;p= 0.512, p=0.503).
Sonuç
İlk trimesterde anöploidi taraması sırasında preeklampsi taraması yaparken mesanenin dolu olması uterin arter Doppler değişkenlerini etkilememektedir.
Anahtar Kelimeler

Mesane hacmi, ilk trimester tarama , uterin arter Doppleri

Giriş
İlk trimester anöploidi taramasının gebelik takibinin standart bir parçası olması ile birlikte , kötü gebelik sonuçları ile ilişkili preeklampsi, fetal gelişim kısıtlılığı gibi çeşitli durumların ilk trimesterde öngörüsüne yönelik çalışmalar hızla artmaktadır. Preeklampsi ve fetal gelişim kısıtlılığının her ikisinin de altında yatan patolojinin spiral arterlerin myometriyal kısmının yetersiz trofoblastik invazyonu olduğu düşünülmektedir.[1,2] Literatürde erken başlangıçlı preeklampsiyi öngörmede uterin arter Dopplerini değerlendiren çalışmalar mevcuttur[3-5]. Ancak uterin arter akımını etkileyen faktörleri inceleyen az sayıda çalışma vardır[6,7]. Doğru ve uygun ölçüm tekniğini tarif eden çalışmalarda mesanenin dolu ya da boş olması ile ilgili herhangi bir görüş bildirilmemiştir. [8,9] Mesanenin dolu oluşu uterin damarlarda gerilmeye bağlı Doppler indekslerinde artışa neden olabilir. Literatürde, mesane doluluk durumunun uterin arter  Doppler indekslerine etkisini irdeleyen, gebe ve gebe olmayan kadınlarda yapılmış iki çalışma bulunmaktadır. [10,11]Biz de bu çalışmamızda gebe olan kadınlarda mesane dolululuk durumunun uterin arter Doppler değişkenlerine etkisini incelemeyi amaçladık.
 
Yöntem
Çalışmamıza  kliniğimize 2017 yılında ilk trimester anöploidi taraması için başvuran 51 gebe katıldı. Hipertansiyon, diyabet, vaskülopatisi bulunanlar, çoğul gebelikler ve antikoagülan ilaç kullanan gebeler çalışmaya dahil edilmedi. Bu prospektif çalışmanın etik kurul onayı 04/10/2017-368029 karar numarası ile Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Etik Kurulu’ndan alındı. Çalışma öncesi tüm katılımcılardan  bilgilendirilmiş onam alınmış olup Helsinki bildirisi ilkelerine uyulmuştur. Tüm ultrason muayeneleri Voluson Expert 10 (GE Healthcare Technologies, Chicago, Illinois) cihazı kullanılarak 2.0-8.0 MHz transabdominal prob ile aynı klinisyen tarafından yapıldı. Bilateral uterin arter Doppler parametreleri için ilk ölçüm hastalar idrara sıkışık halde iken ( dolu mesane ile), ikinci ölçüm ise hastaların idrara çıkmasının hemen sonrasında yapıldı. Uterin arter Doppler ölçümü ;  transabdominal midsagittal servikal kanal  görüntüsü elde edilip prob yavaşca sağ ve sol tarafa kaydırılarak Color Doppler fonksiyonu ile  uterin arterler her iki tarafta görüntülenerek yapıldı. Pulsed Doppler uygulanırken örnek aralığı 2mm’e , insonasyon açısı 30° den az olacak şekilde ayarlanarak , ardışık en az 3 dalga boyu kaydedildi[8]  (Şekil 1A, 1B).
Mesane dolu iken, transabdominal olarak, maksimal genişlik, uzunluk ve ön-arka (yükseklik) çapları ölçüldü. Mesane hacmini hesaplamada  uzunluk x genişlik x yükseklik x 0.52 formülü kullanıldı[12] (Şekil 2).
İstatiksel analizlerde SPSS 20.0 paket programı (SPSS Inc, Chicago, Illinois) kullanıldı. Parametrelerin normal dağılıma uygun olup olmadığı Kolmogornov-Smirnov testi ile değerlendirildi. Parametrelerin normal dağılıma uygunluk göstermesi nedeni ile mesane dolu ve boşken yapılan ölçümlerin karşılaştırmasında paired t-test kullanıldı. Uterin arterlerdeki çentik karşılaştırmasında McNemar testi kullanıldı. P < 0.05 istatiksel olarak anlamlı kabul edildi.
 
Bulgular
Olguların klinik özellikleri Tablo 1’ de verildi.  Hastaların ortalama gebelik haftası 12.5±0.7 olarak bulundu. Dolu mesane ile birlikte ölçülen ortalama sol ve sağ UtA PI 1.80±0.65 olarak saptandı. Boş mesane ile birlikte ölçülen UtA PI ise sol tarafta  ortalama 1.77±0.58 iken sağ tarafta 1.71±0.59 bulundu. Hem sol hem de sağ taraf için dolu ve boş mesane ile yapılan ölçümler arasında istatiksel anlamlı fark saptanmadı (sırası ile p= 0.512, p=0.503). Benzer olarak sol ve sağ taraf ortalama uterin arter rezistans indekslerinde de istatiksel anlamlı fark bulunmadı (sırası ile p=0.562, p=0.713) (Tablo 2) (Şekil 3). Mesane dolu yada boş olması durumunda, erken diyastolik çentik varlığı açısından belirgin farklılık saptanmadı ( sol taraf p=0.180, sağ taraf p=1.00). Dolu mesane ortalama hacmi 247.3±19.1 ml. olarak bulundu. Serviks uzunluğu ölçümü , dolu mesane ile yapıldığında istatiksel anlamlı olarak daha uzun  ölçüldü (dolu mesane ile 40.3±6.9 mm, boş mesane ile 34.7±3.8 mm,  p=0.000).
Tartışma
Uterin arter Doppler akımı menstrual siklustaki hormonal değişikliklerden, maternal kalp hızı, kan basıncı ve çeşitli ilaçlardan etkilenebilir.[13] Biz bu çalışmamızda, mesanenin dolu ya da boş olmasının, ilk trimester uterin arter Doppler ölçümü üzerine etkisi olup olmadığını inceledik. Mesanenin  dolu oluşunun uterin arter Doppler indekslerini değiştirmediğini gösterdik.
Son yıllarda, ilk trimester uterin arter Doppler ölçümünün, gebeliğin sonraki dönemlerindeki uterin arter akımının niteliği ve niceliğini öngörebildiği, bununla ilişkili yüksek riskli gebelik öngörüsünde kullanılabileceği yönünde çalışmalar giderek artmaktadır. İlk trimester anöploidi taraması sırasında uetrin arter Doppler değerlendirmesi transabdominal yoldan kolaylıkla yapılabilmektedir. Ense saydamlığı ölçümünde mesanenin dolu oluşu, bazen hasta ile ilgili negatif faktörleri azaltarak  görüntüleme kalitesini arttırabilir. Bu muayene sırasında  yapılacak olan uterin arter Doppler ölçümü için mesanesi dolu olan hastadan  mesanesini boşaltmasını istemenin gereksiz olduğunu söyleyebiliriz.
Serevalli ve ark[10]. 45 gebe üzerinde yaptıkları çalışmada, mesane dolu ve boşken yaptıkları uterin arter Doppler ölçümlerinin karşılaştırmasında, anlamlı bir farklılık saptamadıklarını belirtmişlerdir. Battaglia ve ark[11]. ise 39 gebe olmayan kadın ile yaptıkları çalışmada, mesane dolu iken ölçülen Doppler indekslerini belirgin yüksek bulmuşlardır. Bu sonucu mesanenin dolumu sırasında artan sempatik inervasyon ile ilgili reaksiyonların , uterin arterlerin periarteryel bölgesindeki vasokonstrüktif sempatik sinirleri de etkiliyor olması ile açıklamışlardır. Gebe olan ve olmayan iki populasyonda sonuçların bu şekilde farklı olmasını, gebelikte uterin arter duvarının müskuloelastik yapısının trofoblastik invazyon ile yeniden yapılandırılmasına bağlayabiliriz[14]. Patolojisinde damar duvarındaki yetersiz trofoblastik invazyonun sorumlu tutulduğu durumlar için mesanenin dolu olmasının uterin arter Doppler parametrelerine nasıl etki edeceğine yönelik çalışmalar gelecekte planlanabilir.
Sonuç
İlk trimester anöploidi taraması sırasında preeklampsi öngörüsü için yapılan uterin arter Doppler taramasında, mesanenin dolu olmasının Doppler değişkenleri üzerine belirgin bir etkisi bulunmamaktadır. Serviks uzunluğu ölçümü sözkonusu muayenenin bir parçası olmayacaksa, Doppler ölçümü öncesi hastalardan mesanelerini boşaltmalarını istemeyebiliriz. Bu çalışmanın sınırlayıcı özellikleri arasında hasta sayısının az olması ve tüm hastaların eşit mesane doluluk hacmine  sahip olmaması sayılabilir.
1. Wallace AE, Host AJ, Whitley GS, Cartwright JE. Decidual natural killer cell interactions with with trophoblasts are impaired in pregnancies at increased risk of preeclampsia. The American Journal of Pathology. 2013; 183:1853-61.
2. Wallace AE, Whitley GS, Thilaganathan B, Cartwright JE. Decidual natural killer cell receptor expression is altered in pregnancies with impaired vascular remodeling and a higher risk of pre-eclampsia. Journal of Leukocyte Biology. 2015; 97:79–86.
3. Poon LCY, I. Staboulidou NM, Plasencia W, Nicolaides KH. Hypertensive disorders in pregnancy: screening by uterine artery Doppler at 11–13 weeks. Ultrasound Obstet Gynecol. 2009; 34: 142–8.
 4. Odibo AO, Zhong Y, Goetzinger KR, Odibo L, Bick JL, Bower CR et al. First-trimester placental protein 13, PAPP-A, uterine artery Doppler and maternal characteristics in the prediction of pre-eclampsia. Placenta. 2011;32: 598–602.
5. Poon LCY, Karagiannis G, Leal A, Romero XC, Nicolaides KH. Hypertensive disorders in pregnancy: screening by uterine artery Doppler imaging and blood pressure at 11–13 weeks. Ultrasound Obstet Gynecol. 2009; 34: 497–502.
6. Prefumo F, Bhide A, Sairam S, Penna L, Hollis B, Thilaganathan B. Effect of parity on second‐trimester uterine artery Doppler flow velocity and waveforms. Ultrasound Obstet Gynecol. 2004; 23: 46-9.7. Pirhonen J, Bergersen TK, Abdlenoor M, Dubiel M, Gudmundsson S. Effect of Maternal Age on Uterine Flow Impedance. Journal of Clinical Ultrasound. 2005;33: 14-7
8. Khalil A, Nicolaides KH. How to record uterine artery Doppler in the first trimester. Ultrasound Obstet Gynecol. 2013;42:478-9.
9. Plasencia W, Maiz N, Bonino S, Kaihura C, Nicolaides KH. Uterine artery Doppler at 11 + 0 to 13 + 6 weeks in the prediction of preeclampsia. Ultrasound Obstet Gynecol. 2007;30: 742-9.
10. Serevalli V. Masini G, Morelli C, Di Tomasso M, Pasquini L, Petraglia F. Impact of bladder filling on uterine artery Doppler variables in the first trimester of pregnancy. J Clin Ultrasound. 2019;47:83–7.
11. Battaglia C, Artini PG, D'Ambrogio G,  Galli P, Genazzani A. Uterine and ovarian blood flow measurement. Does the full bladder modify the flow resistance? Acta Obstet Gynecol Scand. 1994;73:716-8.
12. Ballstaedt L, Woodbury B. Bladder post void residuel volume.StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-.2019 Mar 31.
13. Khong SL, Kane SC, Brennecke SP, da Silva Costa F. First-trimester uterine artery Doppler analysis in the prediction of later pregnancy complications. Dis markers. 20152015:679730. doi: 10.1155/2015/679730. Epub 2015 Apr 20.
14. Brosens I, Brosens JJ, Muter J, Puttemans P, Benagiano G.
 Preeclampsia: the role of persistent endothelial cells in uteroplacental arteries. Am J Obstet Gynecol. 2019 Feb 6. pii: S0002-9378(19)30323-0. doi: 10.1016/j.ajog.2019.01.239. 
Dosya / Açıklama
Tablo 1.
Hastaların klinik özellikleri
Tablo 2.
Dolu ve boş mesane ile yapılmış ölçümlerin karşılaştırılması
Şekil 1A
Dolu mesane ile birlikte sağ uterin arter Doppler ölçümü
Şekil 1B
Boş mesane ile birlikte sağ uterin arter Doppler ölçümü.
Şekil 2
Mesane hacmi ölçümü
Şekil 2
Mesane hacmi ölçümü
Şekil 3
Boş ve dolu mesane ile birlikte sol ve sağ uterin arter pulsatilite indeksi ölçümlerinin Box plot grafikleri (Sırasıyla p= 0.512, p=0.503).
Şekil 3
Boş ve dolu mesane ile birlikte sol ve sağ uterin arter pulsatilite indeksi ölçümlerinin Box plot grafikleri (Sırasıyla p= 0.512, p=0.503).