Ara

Bu bölümde sistem içerisindeki makaleler arasında arama yapabilirsiniz.

Dergi Kimliği

Online ISSN (İngilizce)
1305-3124

Basılı ISSN (Türkçe)
1300-5251

Online ISSN (Türkçe)
1305-3132

Kuruluş
1993

Editör
Cihat Şen

Yardımcı Editörler
Murat Yayla, Oluş Api

Utero-servikal Açının Erken Doğum Tehdidinde Öngörüsü

Olgu Bafalı, Hüseyin Kıyak, Osman İnce, Yusuf Başkıran, Ali Gedikbasi

Künye

Utero-servikal Açının Erken Doğum Tehdidinde Öngörüsü. Perinatoloji Dergisi 2018;26(0):- DOI: 10.2399/prn.18.0261005

Yazar Bilgileri

Olgu Bafalı,
Hüseyin Kıyak,
Osman İnce,
Yusuf Başkıran,
Ali Gedikbasi

  1. SBU İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Istanbul TR
Yazışma Adresi

Ali Gedikbasi, SBU İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Istanbul TR, alged_1971@yahoo.com

Yayın Geçmişi

Gönderilme Tarihi: 21 Ocak 2018

Kabul Edilme Tarihi: 21 Mart 2018

Erken Baskı Tarihi: 21 Mart 2018

Çıkar Çakışması

Çıkar çakışması bulunmadığı belirtilmiştir.

Amaç
Preterm doğum yenidoğan mortalite ve morbiditesinin en önemli sebebi olup erken tanı ve tedavi ile olumlu neonatal sonuçlar almak mümkündür. Çalışmamızda preterm doğum öngörüsünde uteroservikal açı (UCA) ölçümünün etkinliğini incelemeyi hedefledik.
Yöntem
Acil doğum servisimize sancı şikayeti ile başvuran 24-34. gebelik haftasında bulunan 82 tekil gebe bu prospektif gözlemsel nitelikteki çalışmaya dahil edilmiştir. Her bir gebenin yaş, son adet tarihi, gebelik haftası, gravide, parite, abortus, preterm doğum öyküsü, geçirilmiş servikal cerrahi, vücut kitle indeksi, kronik hastalık varlığı, sigara kullanımı sorgulanmış, Bishop Skoru hesaplanmış, transvajinal ultrason ile servikal uzunluk ölçümü ve UCA ölçümü optimal şartlarda yapılmıştır. Hastalar gözlem, tetkik ve tedavi sürecinin sonunda taburcu edilmiş, doğum sonrasında ise gebelik haftası, doğum şekli, yenidoğanın doğum kilosu, cinsiyeti ve yoğun bakım ihtiyacı sorgulanmıştır.  
Bulgular
Etiyolojik faktörlerden yalnız multiparite ve abortus öyküsü preterm doğum yapan gebelerde anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. UCA ölçümleri için kesim noktası 80,5° olarak saptanmıştır. 37. gebelik haftası öncesi doğum yapan kadınlarda UCA’ nın >80,5° olma oranı %75’ tir ve term doğum yapanlara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,007). Bu nokta için UCA duyarlılığı %75, seçiciliği %58, pozitif kestirim değeri %53 ve negatif kestirim değeri %77’dir.
Sonuç
Bulgularımız ışığında 80,5°’ nin üzerinde uteroservikal açı ölçümü 37 hafta öncesi doğumlar için yüksek bir risk öngörmektedir ve servikal uzunluk ölçümü ve Bishop skorlamasından daha yüksek bir tanısal performans ortaya koymaktadır.

 
Anahtar Kelimeler

Utero-servikal açı, erken doğum tehdidi, servikal uzunluk

Giriş
Erken doğum, anomalisi olmayan fetüsün perinatal mortalite ve morbiditesini belirleyen en önemli nedendir (1). Prematürite, doğumsal malformasyonlar dışında yenidoğan ölümlerinin %75-90’ ından sorumludur (2). Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre her yıl yaklaşık 15 milyon bebek preterm (<37. gebelik haftası) dünyaya gelmekte ve bu sayı canlı doğan her 10 bebekten birine denk gelmektedir. Yaşayan yenidoğanlarda ise Prematüriteye bağlı sekel riski yüksektir (2). Her yıl yaklaşık bir milyon çocuk preterm doğum komplikasyonları sebebiyle hayatını kaybetmekte; hayatta kalanların pek çoğu da görme ve işitme problemleri yaşarken, zihinsel veya bedensel engellerle yaşamını devam ettirmektedir (1).
Ultrasonografi ile servikal uzunluğun ölçülmesi, artık erken doğum eyleminin değerlendirilmesinde, objektif ve non-invaziv bir metot olarak, günümüz rutininde yer almıştır. Bu yöntem ile serviks uzunluğunun dışında, internal os’ un durumu ve görünümü (örneğin hunileşmesi), membranların herniasyonu ile birlikte servikal dilatasyonu, uterin kontraksiyonlar ve fundal basıya  serviksin verdiği cevaplar gibi yapısal ve fonksiyonel değerlendirmeler yapmak mümkündür. Gerekli veya gereksiz, kadın doğum acil ünitelerine başvuran pek çok gebenin tedavisi, yalancı/inefektif veya gerçek/efektif kontraksiyonların ayırımı yapılmaksızın gerçekleştirilip düzenlenmek durumundadır. Çalışmamızda amacımız, acil ünitesine başvuran bu hastalarda, serviks uzunluğunu dışında utero-servikal açı (UCA) ölçümü ile gerçek eyleme girmiş hastalar ile yalancı eylemdeki hastalar arasındaki farkları, bununla ilişkili olarak gerçekleşen preterm doğumları ve ilişkili gebelik sonuçlarını bildirmektir. 
Yöntem
Çalışmamız prospektif gözlemsel çalışma formatında planlanarak ve 19.07.2016 tarihli ve 26817412 nolu etik kurul onamı alındı.
Temmuz 2016 – Ocak 2017 tarihleri arasında hastanemiz acil doğum servisine sancı / kontraksiyon şikayeti ile başvuran, gebelik haftası 24-34. haftalar arasında olan, tekil canlı gebelerde:
10 dakikada 2 ve üzerinde düzenli uterin kontraksiyonların olması,
travayın aktif fazında olmaması (açıklık <4cm, efasman <%80)
gebeliğinde önceki haftalarda daha önce herhangi bir servikal serklaj uygulanmamış olması, şartları arandı.Koryoamnionit, dekolman plasenta, fetal distres gelişmesi, fetal anomali varlığı, plasenta previa durumunun olması veya maternal ve fetal acil doğum durumlarını gerektiren koşullarda, hastalar çalışmadan hariç tutuldu.
Acil kadın doğum ünitesinde ilk değerlendirme ve kontraksiyonlara yönelik tedavi ve tokoliz sonrası hastalar hastanemiz perinatoloji ünitesinde yatırılarak izlendi veya kontraksiyonların geçmesine göre evlerine gönderilerek poliklinik üzerinden izleme alındılar.
Buna göre, ilgili dönemde 82 olgu çalışmaya dahil edildi. Kriterlere uyan hastaların tıbbi ve obstetrik öykülerini takiben jinekolojik muayenede Bishop skoru için servikal açıklığı, silinmesi, pozisyonu, kıvamı ve fetusun gelen kısmının seviyesi değerlendirildi. Mesane boş durumdayken litotomi pozisyonunda transvajinal sonografi ile gebeler değerlendirildi. Standardizasyonun sağlanması amacıyla tüm ölçümler aynı hekim tarafından yapıldı (İOB). Servikal uzunluk ölçümü için, serviksin sagittal görüntüsü altında, aynı anda internal os, eksternal os, servikal kanal ve endoservikal mukozanın görüntülenebildiği kesitte ve ekranın 3/4’ünü kapsayacak şekilde büyütme yapıldı. Ayrıca internal os ve eksternal os arasındaki uzunluk tek hat üzerinde değilse, lineer bölümler halinde ölçüm gerçekleştirilerek toplam servikal uzunluk bulundu. Her gebede ölçüm üç kez yapılarak görüntü kalitesi en iyi olan, en kısa uzunluk kaydedildi.
Utero-servikal açı (UCA), anterior uterin segment ile servikal kanal arasında kalan üçgen bölgede ölçülen açıdır. Bunun için belli doğrular elde edilmelidir; ilk doğru, internal os ile eksternal os arasında endoservikal kanal boyunca çizildi. Bunun için, servikal kanal eğri olsa da birinci doğru internal ve eksternal os arasına çizilen düz çizgi olarak kabul edildi. İkinci doğru, internal os’ tan anterior uterin segment boyunca, ideal olarak 3 cm olarak çizildi. Bu şekilde her iki doğru arasında elde edilen açı UCA olarak değerlendirildi (Şekil 1). Hunileşme veya açılmanın erken dönemlerine tekabül eden şekil değişimlerde (Y veya U benzeri şekil değişiklikleri), arada kalan servikal kanal ölçümü yine birinci doğru olarak kabul edildi. Bu servikal kanalın en iç noktasından anterior uterin segmente çizilen çizgi, ikinci doğru kabul edilerek açı ölçümü gerçekleştirildi (Şekil 2).  
Acil kadın doğum ünitesinde ilk değerlendirme ve kontraksiyonlara yönelik tedavi ve tokoliz sonrası hastalar hastanemiz perinatoloji ünitesinde yatırılarak izlendi; kontraksiyonların geçmesine göre evlerine gönderilerek poliklinik üzerinden izleme alındılar ve doğum ile birlikte izlem bilgileri tamamlandı. Buna göre gebeler, doğumları 37.gebelik haftasından önce (çalışma grubu) ve sonra gerçekleşen (kontrol grubu) gebeler olmak üzere 2 grupta değerlendirildi. Doğumu gerçekleşen çalışmadaki tüm gebelerin doğum şekli, doğumdaki gebelik haftası, yenidoğanın doğum tartısı, cinsiyeti, yeni doğan yoğun bakım gereksinimleri, ihtiyacı, betametazon dozları, kendi gruplarına göre değerlendirildi.
İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Çalışma parametrelerinin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilks testi ile değerlendirildi. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (Ortalama, Standart sapma, frekans) normal dağılım gösteren parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Student t test, normal dağılım göstermeyen parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann Whitney U test kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi, Continuity (Yates) Düzeltmesi ve Fisher Kesin Ki-Kare testi kullanıldı. Erken doğum görülenleri ayırt etmede uteroservikal açı ölçümlerinin tanısal performans düzeylerini değerlendirmek için ROC eğrisi kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
 
Bulgular
İzlenen yöntem doğrultusunda yatarak izlenen ve tedavisi yapılan <37.haftada doğum yapan 32 gebeden oluşan bir çalışma grubu ve ≥37.gebelik haftasında doğuran 50 gebeden oluşan bir kontrol grubu oluşturuldu.
Doğumdaki gebelik haftası <37 olan gebelerde gravide, parite, abort ve normal doğum sayıları, kontrol grubunu oluşturan ve doğumdaki gebelik haftası ≥ 37 olanlardan istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p <0,05 ve p <0,001 düzeylerde) (Tablo 1). Her iki grup arasında yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), erken doğum öyküsü, sigara kullanımı, hipertansiyon ve gestasyonel diyabet saptanan hastalar arasında istatistiksel bir fark gözlenmedi. 
Preterm doğum gerçekleşen hastaların, beklendiği şekilde, yenidoğan doğum tartısı ve yenidoğan yoğun bakım gereksinimi daha fazla oldu. Doğum haftası, doğum tartıları, doğum şekilleri ve postnatal sonuçlar ile ilgili veriler Tablo 2’ de gösterilmiştir.
Preterm doğum gerçekleşen hastaların Bishop skorları ve eşik değer olarak sırasıyla 20 ve 25 mm alınan servikal uzunluklarında gerçekleşen ölçümlerde istatistiksel bir fark gözlenmemiştir. Çalışmamızda 20 mm’ nin altında ölçülen servikal uzunlukların, preterm doğum için duyarlılığı %6,25, seçiciliği %94, pozitif kestirim değeri %40, negatif kestirim değeri %61 olarak hesaplanmıştır. Bu açıdan <37 ve ≥37 doğum gerçekleşen gebeler arasında preterm doğum yapanlarda istatistiksel bir fark bulunmamıştır (Tablo 3).
            Preterm doğum grubunda (<37 hafta) değerlendirilen gebelerde uteroservikal açının 80,5° üzerinde olma oranı %75, ≥37 olanlarda ise %42 olarak hesaplanmış olup, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p= 0,007) (Tablo 3). Erken doğum görülme durumuna göre uteroservikal açı ölçümleri için kesim noktası (eşik değeri) 80,5° olarak saptanmıştır. Bu nokta için duyarlılık %75, seçicilik %58, pozitif kestirim değeri %53,3 ve negatif kestirim değeri %77,3’ dür. Elde edilen ROC eğrisi altında kalan alan %67’ dir ve eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (AUC=0,655, %95 GA: 0,532-0,777, p:0,019; p<0,05) (Şekil 3). Bu da şu anlama gelmektedir; 37. gebelik haftasını doldurmadan doğum yapan gebelerde yapılan ölçümlerde uteroservikal açının 80,5°’ lik kesim değerinin üzerinde bulunma olasılığı istatistiksel olarak anlamlıdır. 
 
Tartışma
Son 20 yılda gelişen yenidoğan yoğun bakım tekniklerini ile preterm yenidoğanların prognozunda önemli gelişmeler sağlamasına rağmen, preterm doğum oranlarında azalma elde edilememiştir (3). Önceki gebeliklerinde preterm doğum öyküsü olan gebelerde, tekrar preterm doğum riskinin arttığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Foix-L’Helias ve arkadaşlarının preterm doğumlardaki risk faktörlerini belirlemek için yaptıkları çalışmalarında preterm doğum öyküsü riskini (Odds Ratio: OR) 4.5 olarak bildirmişlerdir (4). Benzer şekilde El-Bastawissi ve arkadaşları da yaptıkları çalışmada preterm doğum öyküsü olan gebelerde OR’ yu 6 olarak bildirmişlerdir (5). Bizim çalışmamızda gruplar arasında obstetrik öykü açısından herhangi bir fark saptanmamış olup, ≥37 hafta doğum yapan gebelerin %2’ sinde, preterm doğum yapan gebelerin ise %6,3’ ünde preterm doğum öyküsü alınmış olup, istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,557).
            Sigaranın preterm doğum riskini arttırdığını belirten çok sayıda yayın olmakla birlikte (6-10), Anders ve Day çalışmalarında, sigara içiminin preterm doğumların %15’ inden sorumlu olduğunu ifade etmişlerdir (11). Çalışmamızda 82 olgunun sadece 11’ inde (%13,4’ ünde) sigara kullanımı sözkonusu idi ve gruplar arası değerlendirmede sigara kullanımının istatistiksel açıdan anlamlı olmadığını saptadık (p=0,743).
Preterm doğum etiyolojisinde sosyo-demografik faktörler içinde en önemli faktörün anne yaşı olduğunu ve 20 yaş altı gebeliklerde preterm doğum oranlarının belirgin olarak arttığını bildiren yayınlar mevcuttur (12-14). Hatta buna bağlı olarak anne yaşının da dahil olduğu değişik risk skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Bunlardan en çok bilineni Creasy risk skorlama sistemi olup, anne yaşının 20’ den küçük, 40’ tan büyük olması 2 puan, anne yaşının 18’ den küçük olması 4 puan ile skorlanmaktadır (15-17). Verilerimizde term doğum yapanların  ortalama yaşı 26,93 yıl, preterm doğum yapanların ortalama yaşı ise 25,88 yıl olarak bulunmuş olup, istatistiksel fark bulunmamıştır (p=0,436).
Obezite ile preterm doğum ilişkisini inceleyen bir kaynakta, farklı vücut ağırlığına sahip kadınlarda (VKİ 18,5-25) %0.17; VKİ 25-30’te %0.21; VKİ 30-35’ te oran %0.27 ve VKİ > 40’ ta %0.52 olarak preterm doğumlar saptanarak, artan VKİ ile birlikte preterm doğumların da arttığı vurgulanmıştır (18). Buna karşın Goldenberg ve arkadaşları preterm doğum etiyolojisinde düşük VKİ’ nin preterm doğum riskini anlamlı olarak artırdığını ifade etmişlerdir (19). Bizim çalışmamızdaki gebelerin vücut kitle indeksleri 18 ile 40 kg/m2 arasında değişmekte olup, ortalaması 27,38±3,84 ve medyanı 28 kg/m2‘ dir. Preterm doğum yapan gebelerde ortalama VKİ 27,12;  ≥37 hafta doğumlarda da VKİ’ ni 27,35 olarak saptadık ve gruplar arasında istatistiksel olarak fark saptamadık (p= 0,807).
Servikal uzunluk ölçümü erken doğumu öngörmede en yaygın kullanılan yöntemlerim başında gelmektedir. Tsoi ve arkadaşlarının erken doğumla ilişkili 216 tekiz gebeliği kapsayan çalışmalarında, servikal uzunluğun 15 mm ve üzerinde olduğu 173 olgunun sadece birinde (%0.6) erken doğum görülürken, servikal uzunluğun 15 mm’ nin altında olduğu 43 gebenin 16’sında (%37.2), bir hafta içinde doğum rapor edilmiştir (20). Tongsong ve arkadaşlarının 730 olguluk preterm doğum için risk öngörülü çalışmada, servikal uzunluk kesim değeri 35 mm olarak bulunmuştur. Bu kesim değerinin duyarlılığı %65.9 ± 5.1 ve seçiciliği %62.4 ± 5.2 olarak belirtilmiştir. İlgili bu çalışmada preterm doğum yapan hastaların 2/3’ ünde servikal uzunluk <35 mm olarak ölçülmüştür (21). Çalışmamızda hastalarda serviks uzunlukları 10 ile 48 mm arasında değişmekte olup, ortalaması 34,16±7,08 ve medyanı 36 mm bulunmuştur. 37 hafta altında doğum yapan gebelerin %9,4’ ünün servikal uzunluğu 25 mm’ in altında iken, yalnızca %6,3’ ünün servikal uzunluğu 20mm’in altında bulunmuştur. 20 mm’ in altındaki servikal uzunluğun preterm doğum için duyarlılığı %6,25, seçiciliği %94, pozitif kestirim değeri %40, negatif kestirim değeri %61 olarak hesaplanmıştır. Bizim çalışmamızın verileri ışığında servikal uzunluğun preterm doğumu öngörmede yetersiz kaldığı görülmüştür. Benzer şekilde, sübjektif bir muayene bulgusu olan Bishop skorları değerleri de 0 ile 8 arasında değişmekte olup, kontrol ve çalışma gruplarında sırasıyla 1,38 ± 2,34 ve 1,31 ± 1,20 mm bulunmuş olup, preterm doğum açısından anlamlı bulunmamıştır (p=0,195).
Bununla birlikte çalışmamızda gravide, parite, abort ve gerçekleşen vajinal doğumlar ile ilişkili olarak gruplar arasında doğum haftaları ve servikal açılarında farklılıklar görüyoruz. Çalışma ve kontrol grupları arasında serviks uzunluklarında herhangi bir farklılık olmamakla birlikte, servikal açılarda farklılık görülmesi dikkat çekicidir ve yoruma açıktır. Gerçekleşen doğumlar ile birlikte multipar kadınlarda serviks yapısında değişikliklerin gerçekleşeceği aşikârdır; bunu jinekolojik muayenelerde “multipar açıklık” şeklinde ifade etmekteyiz. Bu açıdan uteroservikal açı, gebelik süresince değişiklik devam ettiği halde, özellikle utero-servikal alt segment olgunlaşmasının sonografik bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Multipar hastalarda servikal uzunluk ve uteroservikal açıda meydana gelen bu değişiklikler literatürde de ifade edilmiştir (22, 23).
Uteroservikal açı ölçümünü preterm doğum öngörüsünde bir araç olarak ilk kez Dziadosz ve arkadaşları incelemiştir (24); başvuran 16-24. gebelik haftasında 972 tekiz gebenin transvajinal ultrasonla servikal görüntülemesini yapmışladır. Bu gebelerden UCA>95° olanların 37. haftasından önce preterm doğumları (duyarlılık %80; P < 0.001; negatif kestirim değeri, %95), UCA>105° olanların 34. gebelik haftasından önce (duyarlılık %81; P < 0.001; negatif kestirim değeri %99) anlamlı olarak daha fazla doğum yaptıkları ortaya çıkmıştır (39). Aynı çalışmadan çıkan sekonder bir sonuç da servikal uzunluğun (<25mm) preterm doğum öngörüsünde anlamlı bulunmasıdır. Ancak 37. hafta öncesi preterm doğumlarda duyarlılık %62; negatif kestirim %95 ve 34. hafta öncesi erken doğumlarda duyarlılık %63; negatif kestirim %97 olduğundan preterm doğum öngörüsünde UCA ölçümünün servikal uzunluk ölçümüne göre daha başarılı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu veriler benzer yayınlar ile desteklenmektedir (23, 25, 26). 
Bizim çalışmamızda 24-34. gebelik haftasında acil doğuma sancıyla başvuran 82 hastada UCA ölçümler 50-150° arasında değişmiş, ortalama değer 88,91° bulunmuş, preterm doğum (<37 hafta) görülme durumuna göre uteroservikal açı ölçümleri için eşik değer 80,5° olarak saptanmıştır. Bu nokta için duyarlılık %75, seçiciliği %58, pozitif kestirim değeri %53,3 ve negatif kestirim değeri %77,3’ dür. Elde edilen ROC eğrisi altında kalan alan %67’ dir ve eğri altında kalan alan istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (AUC=0,655, %95 GA: 0,532-0,777, p:0,019; p<0,05). Doğumdaki gebelik haftası 37’ nin altında olan kadınlarda uteroservikal açının 80,5°’ nin üzerinde olma oranı (%75), doğumdaki gebelik haftası 37 ve üzeri olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,01) Bu veriler Dziadosz ve arkadaşlarının çalışması ile paralellik göstermektedir. Preterm doğum öngörüsünde UCA ölçümü, servikal uzunluk ölçümüne göre daha yüksek duyarlılık, daha yüksek pozitif kestirim değeri ve daha düşük negatif kestirim değeri ile değerli bir yöntem olarak karşımızda durmaktadır.
 
Sonuç
Preterm doğum günümüzde yenidoğan mortalite ve morbiditesinin en ciddi sebebi olmayı sürdürmektedir. Etyolojik faktörleri anlamak, erken tanı koydurucu yöntem ve araçları geliştirmek, koyucu tedbirler alarak daha sağlıklı bireyler yetişmesine katkı sunmak amacıyla hazırlanan çalışmamız ulaştığı sonuçlarla preterm doğum öngörüsünde uteroservikal açı ölçümünün değerli bir yöntem olduğunu ortaya koymuştur. Konuyla ilgili daha fazla araştırma yapılması, tanı ve tedavi metotlarının geliştirilmesi ve olumlu sonuçlar elde edilmesi açısından önemli ve gereklidir. 
1. Blencowe H, Cousens S, Oestergaard M, Chou D, Moller AB, Narwal R, et al. National, Regional and Worldwide Estimates of Preterm Birth. The Lancet 2012; 379: 2162-72.
2. Amon E. Preterm labor. In : Reece EA, Hobbins JC, editors. Medicine of the Fetus and Mothers: Lippincott-Raven; 1999. p.1529-79
3. Creasy RK, Iams JD. Preterm labor and delivery: Maternal-Fetal Medicine, 1999: 498-531.
4. Foix-L’Helias L, Ancel PY, Blondel B. Risk factors for prematurity in France and comparsons between spontaneous prematurity and induced labor: results from The NationalPerinatal Survey 1995. J Gynecol Obstet Biol Reprod 2000, 29: 55-65.
5. El-Bastawissi AY, Sorensen TK, Akafomo CK, Frederick IO, Xiao R, Williams MA. History of fetal loss and otheradverse pregnancy outcomes in relation to subsequent risk of preterm delivery. Matern Child Health J 2003, 7: 53-8.
6. Burguet A, Kaminski M, Abraham-Lerat L, Schaal JP, Cambonie G, Fresson J, et al. The complex relationship betweensmoking in pregnancy and very preterm delivery: Results of the epigage study. BJOG 2004, 111: 258-65.
7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Smoking during pregnancy-UnitedStates, 1990-2002. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2004; 53: 911-5.
8. Egawa M, Yasuda K, Nakajima T, Okada H, Yoshimura T, Yuri T, et al. Smoking enhances oxytocin-induced rhytmicmyometrial contraction. Biol Reprod. 2003, 68: 2274-80.
9. Kesim MD. Sigara ve gebelik. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni 2004, 38: 7-14.
10. Kyrklund-Blomber NB, Cnattingius S. Preterm birth and maternal smoking: Risk related to gestational age and on set of delivery. Am J Obstet Gynecol, 1998; 179: 1051-5.
11. Anders RL, Day MC. Perinatal complications associated with maternal tobacco use. Semin Neonatol 2000, 5: 231-41.
12. Astolfi P, Zonta LA. Risks of preterm delivery and association with maternal age, birth order and fetal gender. Human Reprod 1999, 14: 2891-94.
13. Kesim M, Erdem H, Keklikoğlu M, Karlık İ. Adolesan gebelerde prematurite ve düşük doğum ağırlığı görülme sıklığı. Jinekoloji ve Obstetrik Dergisi 1993, 7: 111-3.
14. Mauricie K, Eqqleston. Managment of preterm labor and delivery. Clin Obstet Gynecol, 1986; 29: 230
15. Creasy RK. Preterm labor and delivery: Maternal Fetal Medicine 3.Edition,1994: 494
16. Creasy RK, Gummer BA, Liggins GC. System for predicting spontaneous preterm birth.Obstet Gynecol 55: 692, 1980
17. Creasy RK, Iams JD. Preterm labor and delivery: Maternal-Fetal Medicine 4th ed, 1999: 498-531.
18. Seidman DS, Armon Y, Roll D, Stevenson DK, Gale R. Grandmultiparity: an obstetric or neonatal risk factor? Am J Obstet Gynecol 1988, 158: 1034-39
19. Goldenberg R , Culhane J, Iams J,  Romero R, Epidemiology and causes of preterm birth The Lancet 2008; 371: 75–84
20. Tsoi E, Akmal S, Rane S, Otigbah C, Nicolaides H. Ultrasound assessment of cervical length in threatened preterm labor Ultrasound Obstet Gynecol 2003, 21: 552-5 
21. Tongsong T, Kamprapanth P, Srisomboon J, Wanapirak C, Piyamongkol W, Sirichotiyakul S. Single transvaginal sonographic measurement of cervical length  early in the third trimester as a predictor of preterm delivery. Obstet Gynecol 1995; 86: 184-7
22. Cho SH, Park KH, Jung EY, Joo JK, Jang JA, Yoo HN. Maternal Characteristics, Short Mid-Trimester Cervical Length, and Preterm Delivery. J Korean Med Sci 2017; 32: 488-94.
23. Lynch TA, Szlachetka K, Seligman NS. Ultrasonographic Change in Uterocervical  Angle is not a Risk Factor for Preterm Birth in Women with a Short Cervix. Am J Perinatol 2017; 34: 1058-64
24. Dziadosz M, Bennett TA, Dolin C, West Honart A, Pham A, Lee SS, et al. Uterocervical angle: a novel ultrasound screening tool to predict spontaneous preterm birth. Am J Obstet Gynecol 2016; 215: 376.e1-7.
25. Farràs Llobet A, Regincós Martí L, Higueras T, Calero Fernández IZ, Gascón Portalés A, Goya Canino MM, et al. The uterocervical angle and its relationship with preterm birth. J Matern Fetal Neonatal Med. 2017 Jun 6: 1-4
26. Sepúlveda-Martínez A, Díaz F, Muñoz H, Valdés E, Parra-Cordero M. Second-Trimester Anterior Cervical Angle in a Low-Risk Population as a Marker for Spontaneous Preterm Delivery. Fetal Diagn Ther 2017; 41: 220-25. 
 
Dosya / Açıklama
Şekil 1
Utero-servikal açı (UCA), anterior uterin segment ile servikal kanal arasında kalan üçgen bölgede; ilk doğru, internal os ile eksternal os arasında endoservikal kanal boyunca, ikinci doğru da internal os’ tan anterior uterin segment boyunca, ideal olarak 3 cm olarak çiziliyor.
Şekil 2
Hunileşme veya açılmanın erken dönemlerine (Y veya U benzeri şekil değişiklikleri), arada kalan servikal kanal ölçümü yine birinci doğru olarak kabul ediliyor. Bu servikal kanalın en iç noktasından anterior uterin segmente çizilen çizgi, ikinci doğru kabul edilerek açı ölçümü gerçekleştiriliyor.
Şekil 3
ROC eğrisi
Tablo 1
Gruplardaki gebelerin doğum haftalarına (<37 ve ≥37) göre demografik özelliklerinin dağılımı
Tablo 2
Doğumdaki gebelik haftasına göre kadınlara ve yenidoğanlara ilişkin özellikleri
Tablo 3
Doğum haftasına göre serviks uzunluğunun ve uteroservikal açıların değerlendirilmesi